Espace Pologne
L'émigration polonaise

Polska emigracja we Francji

Nigdy fala imigrantów w takiej dużej ilości nie przybyła do Francji jak Polacy na początku XX wieku, najbardziej w regionie Nord/Pas de Calais. Mimo to ta polska imigracja de tej pory jest nieznana.

A) Pierwsza fala 1900 - 1914

W Nord/Pas de calais prywatne towarzystwa kopalń potrzebują siły roboczej.
Polski książe Witold Czartoryski, udziałowiec jednego towarzystwa proponuje żeby zatrudnić z polskiego pochodzenia górników którzy, imigrują z Polski, pracują w pruskim regionie : Westfalia.
Tylko kilka setek osób przybywa do Barlin, Noeux les Mines, Aniche ...
Na potrzątku pierwszej wojny światowej, towarzystwa kopalń wysyłają tych polaków na połódnie Francji (Masyw Centralny), bo podczas wojny francuzi nie ufają tym ludziom którzy długo żyli w Niemczech.
Mimo to Polacy tworzą pułk bojowników w Bayonne nazwany "Bajonczycy" żeby walczyć u boku wojska francuskiego.

B) Druga fala : okres międzywojenny

Francja potrzebuje pracowników żeby zastępować tych którzy zgineli podczas wojny i podnieść swoją krajową gospodartkę.
Trzeczego września 1919 roku, Polska i Francja podpisują porozumienie o warunkach wyjazdów polskich robotników do Francji. W okresie międzywojemnym wyjeżdża do Francji 500 tysięcy ludzi (250 ts do Nord/Pas de Calais). Oni opuszczają swój kraj z powodu złej sytuacji ekonomicznej Polski która dopiero znowu istnieje jako kraj i naród.
Większość robotników pochodzi z Westfali, inni pochodzą z Polski (Galicja, Śląsk, ...) często ze wsi.
Polscy robotnicy, przybywający do Francji z rodzinami znajdują zatrudnienie głównie jako pracownicy w górnictwie, hutnictwie, przemyśle i rolnictwie.
Towarzystwa kopalń budują dzielnice gdzie tylko Pollacy będą mieszkać. Polacy nie planują zostać we Francji. Dlatego wolą zostać między swoimi, zachować polską kulturę, polskie zwyczaje, polski język żeby powrót do kraju nie był za trudny. Chcą wrócić do Polski, kupić skrawek ziemi, budować swój własny dom
Polonia Francuska zorganizowana jest w liczne stowarzysienia charytatywne i towarzyskie [np Sokoł, KSMO, PZK, harcerzy, Bank PKO, Gazeta "Narodowiec", "Gazeta Polska" ...] Wielu polaków też jest rzemieślnikami.
Wtym czasie, nie ma żadnej integracji. W okresie międzywojennym Francuzi nawet odtrącają Polaków (np mięszane małżeństwa są nadzwyczajne).

B bis) W latach trzydziestych

Sytuacja ekonomiczna w Francji jest krytyczna. Francuscy robotnicy chcą żeby Polacy byli zwolnieni z pracy. Pojawiają się ksenofobiczne poglądy. Francuski rząd wypędza Polaków którzy działają w związkach zawodowych.

C) Druga wojna światowa

Po wybuchu II wojny światowej wielu Polaków (w Polsce) decyduje się na do wyjazd do Francji, i wielu Polaków z Francji rezygnuje z powrotu do Polski.
Wielu młodych Polaków z NBDC zaciąga się do Polskiej Armii w Coëtquidam żeby dołączyć do generala Sikorskiego w Szkocji. W czasieokupacji Francji różne ruchy oporu organizują się (np: PONN)

D) Trzecia fala imigracji po drugiej wojnie światowej

Mapa Europy zmienia się. W tym czasie to jest imigracjia z powodu raczej sytuacji politycznej niż gospodarczej. Z samej Polski do Francji, migrują byli żołnierze, AK(Armia Krajowa, NSZ i innych organizacji reprezentowanych przez komunistów. W tym samym czasie, wielu Polaków mieszkających w Francji, decyduje się na powrot do ojczyzny, żeby kraj odbudować.

Integracja

Potem integracja powoli się rozwija [mieszane małżeństwa, Polacy uczą się w francuskich szkołach, znajdują zatrudnienia na wyszych stanowiskach, są wybieraniw lokalnych wyborach, zostają mistrzami sportu ...]
Zachowaź tożsamość polską już nie jest tak uprzywilejowane. Polska wspólnota nie istnieje. Teraz to francusko-polska wspólnota.
Może warto by było się zapytać co z tej imigrcji zostanie w przyszłości.

Élisabeth

L’émigration polonaise en France

Jamais une telle vague d'immigrants n'a déferlé en si grand nombre sur la France comme les polonais au début du XXème siècle, surtout dans la région Nord/Pas de Calais. Malgré cela cette immigration polonaise reste jusqu'à nos jours méconnue.

A) Première vague 1900 - 1914

Dans le Nord/Pas de Calais les compagnies privées ont besoin d’une grande quantité de travailleurs.
Le Duc Witold Czartoryski, sociétaire d'une des compagnie propose la recherche de mineurs d'origine polonaise pour travailler en Westphalie
Quelques centaines de personnes arrivent sur Barlin, Noeux les Mines, Aniche ...
Au début de la première guerre mondiale, les société minières envoient ces personnes dans le midi de la France (Massif Central), parce que pendant la guerre les autorités françaises n'avaient aucune confiance à ces gens qui si longtemps ont vécu en Allemagne.
Malgré cela, les polonais créent des régiments de combat à Bayonne "Les Bayonnais"afin de se battre au côté de l'armée française.

B) La seconde vague : pendant la guerre

La France a besoin de travailleurs pour remplacer ceux qui ont disparu pendant les batailles et relever la France.
Le trois septembre 1919, la Pologne et la France signent un accord sur les conditions de départ des travailleurs polonais vers la France. Dans l'entre-deux guerre 500 mille personnes ( 250 mille dans le Nord/Pas de Calais) quittent leur pays à cause des conditions économiques en Pologne qui depuis peu existe en tant que Nation.
La plupart de ces travailleurs viennent de Westphalie, d'autres arrivent de Pologne (Galicie, Silésie, ..) majoritairement des villageois. Les travailleurs polonais arrivant en France avec leurs familles, trouvent des emplois dans les mines,la métallurgie, l'industrie et l'agriculture.
Les compagnies minières construisent des cités uniquement réservés aux polonais. Ils ne prévoient pas de s'installer définitivement en France, c'est la raison pour laquelle ils préfèrent rester entre-eux, conserver la culture polonaise, leurs coutumes, leur langue afin que le retour au pays ne soit pas trop difficile. Leur désir est de retourner en Pologne, s'acheter un bout de terrain afin d’y construire sa propre maison.
La Polonité française s'est organisé en de nombreuse associations caritatives et de loisirs [ex : Sokoł, KSMO, PZK, harcerzy, La banque PKO, le "Journal Narodowiec, le "Journal Polonais", etc.]. Un grand nombre de polonais sont aussi des artisans.
Pendant ce temps il n'y a aucune intégration. Dans l'entre-deux-guerres les français repoussent les polonais (ex : les mariages entre les deux communautés sont exceptionnels).

B bis) Les années 30

La situation économique en France est critique. Les travailleurs français veulent que les polonais soient licenciés. Une opinion xénophobe voit le jour. Le gouvernement français renvoie les travailleurs polonais ayant une responsabilité syndicale.

C) Seconde guerre mondiale

Après l'éclatement du conflit, nombre de polonais en Pologne décident de rejoindre la France, et une grande majorité des polonais de France abandonne l'espoir de retour au pays. De nombreux jeunes polonais rejoignent les rangs de l'armée polonaise se trouvant basé à Coëtquidan dans le but de rejoindre le général Sikorski en Ecosse. Pendant l'occupation du sol français par l'ennemi, différents mouvements de résistance s'organisent (ex : PONN)

D) Troisième vague de l'émigration polonaise suite à la seconde guerre mondiale

La carte de l'Europe a changé. Le type d'émigration aussi, il s'agit maintenant plus d'une émigration politique qu'économique. De la Pologne vers la France émigrent les anciens militaires, AK (Armia Krajowa), NSZ et d'autres organisations représentés par les communistes. Dans le même temps, de nombreux polonais habitant en France décident de rejoindre la Pologne pour la reconstruire.

Intégration

Lentement l'intégration s'est développé (mariages mixtes, les polonais fréquentent les écoles françaises, trouvent des emplois plus importants, ils sont élus aux élections locales et deviennent des champions dans diverses disciplines sportives.
Garder son identité polonaise n'est plus aussi considéré comme un privilège. La Pologne communautaire n'existe plus. Place à la communauté franco-polonaise.
Il serait peut-être utile de se poser la question : que restera-il de cette immigration dans l'avenir.

Quand l'État français expulsait les mineurs polonais

Les corons de Bruay